Pro-Europees Volt roeit tegen de stroom in richting verkiezingen

De pan-Europese partij Volt doet ook in Nederland mee aan de Europese verkiezingen. De beweging onderscheidt zich met een nadrukkelijk pro-Europees geluid. Veel armslag heeft de jonge partij niet, maar enthousiasme maakt veel goed. 'Er is grote winst te behalen bij jonge kiezers.'

Transparantie in Europa staat bij de pan-Europese partij Volt naar eigen zeggen op één. Dus is het niet meer dan logisch dat Reinier van Lanschot (29), lijsttrekker bij de Europese verkiezingen, op vrijdag 3 mei plaatsneemt in een glazen huis op het Anna van Buerenplein, pal naast treinstation Den Haag Centraal. Dat 'Transparency House' staat er eigenlijk voor een ander evenement, maar Volt mocht het even gebruiken, voor niets. Dat komt de nieuwe politieke organisatie goed uit.

Lijsttrekker Reinier van Lanschot op het campagnebureau van Volt.
Lijsttrekker Reinier van Lanschot op het campagnebureau van Volt.Foto: Peter Boer
Bron: FD

Het idee om in een glazen huis te gaan zitten — om de kiezer in de ogen te kijken, en als symbool voor de transparantie die Volt in Europa nastreeft — was al eerder geopperd, maar leek niet te betalen voor een organisatie die volledig draait op vrijwilligers en een relatief klein budget van €80.000 heeft.

Het Transparency House bleek voor een middagje gratis beschikbaar. 'Soms heb je een gelukje', zegt Van Lanschot. 'We hebben het door de korte voorbereidingstijd wel minder groots kunnen opzetten dan we anders hadden gedaan, maar we bereiken nu wel allemaal mensen die van en naar hun werk gaan.'

'In het station mag je niet flyeren'

Een stormloop à la het Glazen Huis van 3FM krijgt Van Lanschot niet op zijn dak. Het weer werkt niet mee. Maar de lijsttrekker blijft positief gestemd. 'Gisteravond wisten wij nog niet dat dit zou plaatsvinden', vertelt hij.

Op het plein staan Volt-vrijwilligers in paarse shirts folders uit te delen. Vrijwilliger Jasper Munnichs vertelt dat het Volt-team het station uit is gestuurd. 'Daar mag je kennelijk niet flyeren.'

Maar dat mag de pret niet drukken. ‘De Europese politiek staat veel te ver van de burger af en dat is een van de grootste uitdagingen die wij aan willen pakken’, vindt Munnichs. ‘En dan beginnen we bij onszelf door in een glazen huis te gaan zitten waar iedereen ons alles mag vragen.’

Volt onderscheidt zich van andere partijen op de Nederlandse kieslijst door een uitgesproken pro-Europees geluid te laten horen. De beweging is voor verdere Europese integratie, wil bijvoorbeeld een ondergrens in de winstbelasting van 15%, wil ondernemerschap bevorderen en stimuleren dat de EU meer geld gaat steken in innovatie en ontwikkeling van technologie.

Ook wil de beweging een democratischer Europa. Het Europees Parlement moet daarbij het recht van initiatief krijgen en een Europese minister-president aanstellen. 'Wij willen naar een Europese regering', zegt Van Lanschot. 'De manier waarop nu de Europese democratie is ingericht, is alsof je bij verkiezingen voor de Tweede Kamer alleen maar op lokale partijen zoals Leefbaar Rotterdam kunt stemmen.'

Hoofdkwartier naast een wasstraat

Volt is piepjong, en dat is goed te zien in het Amsterdamse hoofdkwartier op bedrijvenpark Overamstel, dat vlak naast een grote wasstraat voor auto's ligt. Het kantoortje voelt aan als de woonkamer van een studentenhuis. Vrijwilligers zitten achter beeldschermen te werken. Een van hen is jarig, dus er is taart.

In de keuken vertelt lijsttrekker Van Lanschot, die zelf een baan bij Ahold opzegde om zich op Volt toe te leggen, dat de partij een verdieping gratis mag gebruiken van een bedrijf dat bodeminfrastructuur in kaart brengt. Dat komt goed uit: verkiezingen zijn kostbaar en Volt moet de eindjes aan elkaar knopen. 'Maar we hebben wel honderden actieve vrijwilligers.'

Volt Nederland werd bijna een jaar geleden opgericht. De partij kent nu zo'n twintig lokale afdelingen. Er zijn 5000 'Vrienden van Volt' in Nederland; de partij organiseerde inmiddels zo'n driehonderd evenementen.

Volt Nederland financiert zich via crowdfundingsacties en lidmaatschapsgelden. De pan-Europese organisatie kreeg in januari 2018 een donatie van €20.000 van de Open Society Foundation (OSF) van filantroop-belegger George Soros. 'Daarmee hebben mensen van Volt uit acht verschillende landen aan de Harvard Kennedy School een cursus 'community organizing' gevolgd', aldus Van Lanschot.

'Als je vertelt dat OSF dat heeft betaald, gaan mensen op Twitter helemaal los. Dat wij onderdeel zouden zijn van een grote samenzwering. Maar wij staan juist voor transparantie en openheid. Als ik word verkozen, is mijn agenda openbaar, net als die van de mensen in mijn team. De kosten die ik maak en mijn stemgedrag komen op de website.'

Streven: verdere Europese integratie

Maar is Nederland klaar voor zo'n pro-Europees geluid? Recent nam de Tweede Kamer een motie aan waarin staat dat Nederland moet ijveren voor het schrappen van het streven naar een 'steeds innigere Unie' uit het Europees verdrag.

'We gaan officieel van een open en vooruitstrevend land met handelsgeest, naar een gesloten, conservatief land', vindt Van Lanschot van die motie. Volts nummer twee op de kieslijst, Nilüfer Vogels, zegt 'echt woest' te zijn over de stemming. Ze wijst erop dat VVD en CDA de motie van SGP en SP steunden.

'Ik noem dat gekscherend de bipolaire stoornis van VVD en CDA. Ze hebben twee gezichten: eentje voor de nationale politiek, eentje voor internationale belangen. Als ze vinden dat dit recht doet aan wat de Nederlandse burger vindt, prima, maar laat ze dat dan ook uitdragen in Brussel. Nu zit Esther de Lange, de lijsttrekker van het CDA bij de Europese verkiezingen, op Twitter te corrigeren wat haar Haagse collega's hebben gesteld.'

Van Lanschot: 'Het is symboolpolitiek. Sinds Nederland bij het referendum in 2005 de Europese grondwet wegstemde, denken politici dat de kiezer je afstraft als je je positief uitlaat over Europa.'

Of een pro-Europees geluid Volt zetels oplevert, moet blijken op 23 mei. Volt zou volgens een recente peiling één zetel in het Europees Parlement kunnen halen. Van Lanschot zegt in de keuken annex zenuwcentrum van Volts hoofdkwartier te hopen op twee. 'We hebben leden van alle leeftijden, maar merken dat onze boodschap het best aanslaat bij jonge mensen in de leeftijdsgroep 18-35. Daarvan ging bij de vorige verkiezingen 18% stemmen, dus daar is grote winst te behalen.'

Deelname in acht lidstaten

De Pan-Europese partij Volt neemt aan de Europese verkiezingen deel in acht EU-lidstaten. Naast Nederland zijn dat het Verenigd Koninkrijk, Zweden, Bulgarije, Duitsland, Luxemburg, Spanje en België. Daarmee is Volt de enige echt pan-Europese partij, al heeft DiEM25, van de vroegere Griekse minister van financiën Yanis Varoufakis, wel een verbond met partnerpartijen in zes andere EU-lidstaten. De idee achter pan-Europese partijen is dat kiezers zich beter vertegenwoordigd voelen, en meer greep krijgen op Europese besluitvorming.

Een andere optie hiervoor vormen transnationale kieslijsten, waardoor bijvoorbeeld een Duitse Europarlementariër ook Nederlandse stemmen kan krijgen. De Franse president Macron en zijn beweging En Marche waren voorstander van deze constructie, maar het Europees Parlement stemde begin vorig jaar een voorstel hiervoor weg.

Volt hoopte in eerste instantie in meer landen mee te doen, maar bijvoorbeeld in Italië, waar Andrea Venzon in 2017 de beweging begon en waar Volt relatief veel leden heeft, lukte deelname niet. Nieuwe partijen moeten in Italië bij de Europese verkiezingen 150.000 handtekeningen overleggen; een notaris moet die ter plekke controleren. Dat bleek een te moeilijke opgave. Venzon staat nu op de kieslijst van Volt in het Verenigd Koninkrijk.

De pan-Europese beweging heeft een sterk pro-Europese agenda. Maar ze wil zich niet beperken tot het Europees Parlement en mikt ook op deelname aan nationale en lokale verkiezingen.

Bron: https://fd.nl/economie-politiek/1300277/pro-europees-volt-roeit-tegen-de-stroom-in-richting-verkiezingen?_ga=2.123876812.737107405.1557906991-465690041.1557906991#